სომხეთი

სომხეთის რესპუბლიკა
Հայաստանի Հանրապետություն
სომხეთი
სომხეთის
დროშა გერბი
ჰიმნი: 
Մեր Հայրենիք
„ჩვენი სამშობლო“
დედაქალაქი
და უდიდესი ქალაქი
ერევანი
40°11′ ჩ. გ. 44°31′ ა. გ. / 40.183° ჩ. გ. 44.517° ა. გ. / 40.183; 44.517
ოფიციალური ენა სომხური[1]
ოფიციალური დამწერლობის ენა აღმოსავლეთ სომხური[2][3]
ოფიციალური დამწერლობა სომხური ანბანი [ა]
ეთნიკური ჯგუფები ([4])
რელიგია სომხური სამოციქულო ეკლესია
ეთნოქორონიმი სომეხი
მთავრობა ნახევრად საპრეზიდენტო რესპუბლიკა[1]
 -  პრეზიდენტი სერჟ სარქისიანი
 -  პრემიერ-მინისტრი ჰოვიკ აბრაჰამიანი
საკანონმდებლო ორგანო ეროვნული კრება
შექმნა და დამოუკიდებლობა
 -  ტრადიციული თარიღი ძვ. წ. 2492 
 -  ჰაიასა-აზი ძვ. წ. 1500–1290 
 -  არმე-შუპრია[5][6] ძვ. წ. XIV საუკუნე–1190 
 -  ურარტუ[7] ძვ. წ. 860–590 
 -  ერვანდუნები ძვ. წ. VI საუკუნე 
 -  დიდი სომხეთის სამეფო
არტაშესიანთა დინასტიის
მმართველობის დროს[8]
ძვ.წ. 190[9] 
 -  არშაკუნიანები 52–428 
 -  ანისის სამეფო 885–1045 
 -  კილიკიის სამეფო 1198–1375 
 -  სომხეთის პირველი რესპუბლიკა გამოცხადება
28 მაისი, 1918 
 -  დამოუკიდებლობა საბჭოთა კავშირისგან 23 აგვისტო, 1990 [ბ]
21 სექტემბერი, 1991 [გ]
 
ფართობი
 -  სულ 29 743 კმ2 (141-ე)
 -  წყალი (%) 4.71[10]
მოსახლეობა
 -  2015 აღწერა Increase2.svg 3 018 854[11][12] (134-ე)
 -  სიმჭიდროვე 101,5 კაცი/კმ2 (99-ე)
მშპ (მუპ) 2013 შეფასება
 -  სულ $20.831 მილიარდი[13]
 -  ერთ სულ მოსახლეზე $6,128[13]
მშპ (ნომინალი) 2013 შეფასება
 -  სულ $10.325 მილიარდი[13]
 -  ერთ სულ მოსახლეზე $3037[13]
ჯინი (2008) 30.9[14]
საშუალო
აგი (2013) 0.730[15]
მაღალი · 87-ე
ვალუტა დრამი (դր.) (AMD)
სასაათო სარტყელი UTC+04:00 (UTC+4)
მოძრაობა მარჯვენა
სატელეფონო კოდი +374
მფარველი წმინდანი წმინდა გრიგოლი
ინტერნეტ-დომენი .am .հայ
ა. ^  ორთოგრაფიული რეფორმა.[16]
ბ. ^  გამოაცხადა.
გ. ^  რეფერდუმი.

სომხეთი (სომხ. Հայաստան ჰაიასტან), ოფიციალურად სომხეთის რესპუბლიკა (სომხ. Հայաստանի Հանրապետություն ჰაიასტანი ჰანრაპეტუთიუნ) — ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფო სამხრეთ კავკასიაში. მდებარეობს დასავლეთ აზიაში[17][18]. დასავლეთიდან ესაზღვრება თურქეთი, ჩრდილოეთიდან საქართველო, აღმოსავლეთიდან აზერბაიჯანი, ხოლო სამხრეთიდან ირანი და აზერბაიჯანის ექსკლავი ნახიჩევანი.

  1. 1.0 1.1 The Constitution of the Republic of Armenia (with amendments). Constitutional Court of the Republic of Armenia (5 ივლისი, 1995). წაკითხვის თარიღი: 14 ოქტომბერი, 2012.
  2. Campbell, George L.; King, Gareth (2013) Compendium of the World's Languages, 3rd, New York: Routledge, გვ. 115. ISBN 9781136258466. „...Eastern Armenian is the written and spoken language of the Republic of Armenia.“ 
  3. Dalby, Andrew (1998). Dictionary of Languages: The Definitive Reference to More Than 400 Languages. New York: Columbia University Press, გვ. 36. ISBN 9780231115681. „...Eastern Armenian of the Present Republic of Armenia...“ 
  4. Asatryan, Garnik; Arakelova, Victoria (Yerevan 2002). The Ethnic Minorities in Armenia[მკვდარი ბმული]. Part of the OSCE.
  5. Lang, David Marshall. Armenia: Cradle of Civilization. London: Allen and Unwin, 1970, p. 114. ISBN 0-04-956007-7.
  6. Redgate, Anna Elizabeth. The Armenians. Cornwall: Blackwell, 1998, pp. 16–19, 23, 25, 26 (map), 30–32, 38, 43 ISBN 0-631-22037-2.
  7. Redgate, A. E. (2000). The Armenians, Reprint, Oxford: Blackwell, გვ. 5. ISBN 0631220372. „However, the most easily identifiable ancestors of the later Armenian nation are the Urartians.“ 
  8. (1996) History of Humanity: From the seventh century B.C. to the seventh century A.D., 1st, London: Routledge, გვ. 128. ISBN 9789231028120. „The ruler of the part known as Greater Armenia, Artaxias (Artashes), the founder of a new dynasty, managed to unite the country...“ 
  9. (2005) Encyclopedia Americana: Ankara to Azusa. Scholastic Library Publishing, გვ. 393. „It was named for Artaxias, a general of Antiochus the Great, who founded the kingdom of Armenia about 190 B.C.“ 
  10. The World Fact Book – Armenia. Central Intelligence Agency. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 19 July 2010. წაკითხვის თარიღი: 2010-07-17.
  11. Statistical Service of Armenia. Armstat. წაკითხვის თარიღი: 20 February 2014.
  12. Armenia Population“. 
  13. 13.0 13.1 13.2 13.3 Armenia. International Monetary Fund. წაკითხვის თარიღი: 2013-07-19.
  14. Distribution of family income – Gini index. The World Factbook. CIA. წაკითხვის თარიღი: 2009-09-01.
  15. Human Development Report 2013. United Nations (2013). წაკითხვის თარიღი: 21 May 2013.
  16. Dum-Tragut, Jasmine (2009). Armenian: Modern Eastern Armenian. Amsterdam: John Benjamins Publishing, გვ. 12. ISBN 9789027238146. „The orthography used in Armenia nowadays goes back to the Soviet orthography reform of 1922 and its revision of 1940.“ 
  17. Central Intelligence Agency."The CIA World Factbook 2015" Skyhorse Publishing Inc, 2014. ISBN 1629149039
  18. The UN classification of world regions places Armenia in Western Asia; the CIA World Factbook Armenia. The World Factbook. CIA. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 10 October 2010. წაკითხვის თარიღი: 2 September 2010. Armenia. National Geographic. , Armenia. Encyclopædia Britannica., (2015) Calendario Atlante De Agostini, 111 (Italian), Novara: Istituto Geografico De Agostini, გვ. sub voce. ISBN 9788851124908.  and Oxford Reference Online Oxford Reference. Oxford Reference Online. წაკითხვის თარიღი: 20 October 2012. also place Armenia in Asia.

Developed by მერაბ მგელაძე